3MF Khác STL Ở Đâu? Vì Sao Người In 3D Nên Biết?

Trong quá trình in 3D, STL là định dạng quen thuộc được sử dụng để lưu và chia sẻ mô hình, còn 3MF ngày càng xuất hiện nhiều trong các phần mềm thiết kế và slicer hiện nay.

Hai định dạng đều có thể chứa mô hình 3D, nhưng khả năng lưu trữ thông tin, cách sử dụng và mức độ phù hợp với từng quy trình lại không hoàn toàn giống nhau.

Hiểu rõ sự khác biệt giữa 3MF khác STL ở đâu ngay bài viết dưới đây CUBIC3 sẽ giúp bạn chọn đúng định dạng, hạn chế mất dữ liệu khi chuyển đổi và thuận tiện hơn trong quá trình chuẩn bị bản in.

3MF và STL là gì?

Trong ngành in 3D, STL và 3MF đều là những định dạng tệp dùng để chứa mô hình 3D

Nhưng cách chúng lưu trữ và truyền tải thông tin không giống nhau.

STL tập trung chủ yếu vào hình học của model, trong khi 3MF được phát triển riêng cho sản xuất bồi đắp và có thể chứa nhiều thông tin hơn về mô hình.

STL là gì?

STL (Stereolithography) là một trong những định dạng tệp 3D phổ biến nhất trong in 3D.

Định dạng này mô tả bề mặt của một vật thể bằng tập hợp các tam giác để phần mềm có thể xác định hình dạng của model.

Có thể hiểu đơn giản:

• STL lưu hình dạng của model: các tam giác tạo nên bề mặt vật thể.
• Không lưu màu sắc và vật liệu: bản thân định dạng STL không chứa thông tin màu hay vật liệu.
• Không chứa sẵn các thiết lập in: thông số như nhiệt độ, layer height hay tốc độ in không nằm trong file STL.
• Tương thích rộng: STL đã được sử dụng trong ngành in 3D từ lâu nên được nhiều phần mềm và thiết bị hỗ trợ.

=> Một file chứa hình học cơ bản của model để đưa vào slicer, STL vẫn là định dạng rất quen thuộc.

3MF là gì?

3MF (3D Manufacturing Format) là định dạng được phát triển dành riêng cho in 3D và sản xuất bồi đắp.

Khác với STL chỉ tập trung vào mesh

=> 3MF được thiết kế để truyền tải mô hình cùng nhiều thông tin liên quan trong cùng một tệp.

Một file 3MF có thể chứa:

• Hình học 3D của model.
• Đơn vị và thông tin về mô hình.
• Màu sắc, vật liệu và texture thông qua các thành phần/extension tương ứng.
• Nhiều object trong cùng một file.
• Metadata và các thông tin phục vụ quy trình sản xuất.
• Tùy phần mềm, có thể lưu thêm thiết lập dự án in như printer profile, support hoặc các thông số slicer.

Bên cạnh đó 3MF đã được công nhận là tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 25422:2025

File 3MF khác STL ở đâu?

Hai định dạng này được dùng ở đâu trong quy trình in 3D?

Có thể hình dung đơn giản:

Thiết kế 3D → Xuất STL/3MF → Đưa vào slicer → Thiết lập thông số → Slice → In 3D

Điểm cần lưu ý là STL và 3MF đều có thể được sử dụng trước bước slicing

Tuy nhiên, lượng thông tin mà hai định dạng mang theo không giống nhau

Đây cũng là lý do người dùng có thể gặp sự khác biệt khi lựa chọn giữa file STL và 3MF cho cùng một mô hình 3D.

3MF khác STL ở những điểm nào?

Cả 3MF và STL đều có thể được sử dụng để lưu và đưa mô hình 3D vào phần mềm slicer.

Tuy nhiên, hai định dạng có sự khác biệt đáng kể về lượng thông tin được lưu trữ, khả năng chứa màu sắc và vật liệu, cấu trúc file cũng như cách chúng hỗ trợ quy trình in 3D.

Lượng thông tin được lưu trữ

STL chủ yếu mô tả hình học của mô hình 3D thông qua các mặt tam giác. File không được thiết kế để lưu đầy đủ các thông tin bổ sung phục vụ quá trình sản xuất.

Trong khi đó, 3MF có cấu trúc mở rộng hơn, cho phép lưu mô hình cùng nhiều dữ liệu liên quan.

Có thể hình dung đơn giản:

Màu sắc, vật liệu và nhiều model

Khi làm việc với file 3MF và file STL thì bạn sẽ thấy được sự khác nhau về khả năng lưu nhiều thành phần trong cùng một file

Đối với file STL, dữ liệu chủ yếu tập trung vào hình học nên các thông tin như màu sắc hay vật liệu không được lưu theo cách mà 3MF hỗ trợ.

Ngược lại, 3MF có thể chứa:

• Màu sắc: gán màu cho các thành phần của mô hình.
• Vật liệu: lưu thông tin vật liệu khi phần mềm và extension tương ứng hỗ trợ.
• Nhiều object: nhiều thành phần có thể được lưu trong cùng một file.
• Texture: có thể hỗ trợ texture thông qua các thành phần mở rộng phù hợp.

Metadata và thông tin thiết lập

3MF có khả năng chứa metadata và nhiều thông tin bổ sung liên quan đến mô hình.

Tùy vào phần mềm tạo và mở file, 3MF có thể chứa những dữ liệu như:

• Tên model hoặc object
• Thông tin về tác giả
• Đơn vị đo
• Thông tin vật liệu
• Quan hệ giữa các object
• Một số dữ liệu phục vụ quá trình sản xuất hoặc in 3D

Khi thiết lập in 3D, cần lưu ý rằng không phải mọi file 3MF đều tự động chứa toàn bộ thông số slicer.

Khả năng lưu và đọc các thiết lập như:

• Printer profile
• Support
• Layer height
• Các thông số in khác

=> Phụ thuộc vào phần mềm và cách file 3MF được tạo.

File 3MF khác STL ở đâu còn liên quan đến mô hình, cấu trúc cùng kích thước của tệp

Cấu trúc và kích thước tệp

• STL có cấu trúc tương đối đơn giản, phổ biến nhất là dạng ASCII hoặc Binary

=> Trong đó dữ liệu chủ yếu mô tả các mặt tam giác tạo nên model.

• 3MF sử dụng cấu trúc package dựa trên ZIP

=> Bên trong có thể chứa nhiều thành phần dữ liệu khác nhau như model, metadata, thumbnail và các file liên quan.

Nhờ cơ chế đóng gói và nén này, file 3MF trong nhiều trường hợp có thể có kích thước nhỏ hơn STL, đặc biệt khi chứa nhiều dữ liệu liên quan.

Tuy nhiên, kích thước thực tế vẫn phụ thuộc vào model và nội dung được lưu trong file.

STL và 3MF ảnh hưởng thế nào đến quy trình in?

Khi đưa hai định dạng này vào quy trình in 3D, người dùng có thể nhận thấy sự khác nhau ở cách file được mở, chỉnh sửa, chia sẻ và tiếp tục xử lý trong phần mềm.

Đặc biệt, khi một file chứa nhiều thông tin hơn hình học đơn thuần, việc lựa chọn định dạng phù hợp có thể giúp

=> Giảm thao tác thiết lập lại và hạn chế mất dữ liệu khi chuyển file.

Khi mở file trong slicer

Khi đưa mô hình vào phần mềm slicer, STL và 3MF có thể mang đến trải nghiệm khác nhau tùy vào nội dung được lưu trong file.

Với STL, slicer chủ yếu nhận được dữ liệu hình học của model. Người dùng thường cần tự thiết lập các thông số cần thiết trước khi slice, chẳng hạn:

• Layer height
• Infill
• Support
• Tốc độ in
• Nhiệt độ nozzle và bàn in
• Vật liệu sử dụng

Trong khi đó, 3MF có thể chứa thêm thông tin của project, nếu file được tạo và lưu theo cách hỗ trợ các dữ liệu này. Khi mở trong slicer tương thích, một số thông tin có thể được khôi phục cùng với model.

Khi chia sẻ hoặc chuyển file giữa các phần mềm

Khi gửi model cho người khác hoặc chuyển file giữa các phần mềm 3D, khả năng tương thích trở thành yếu tố quan trọng.

• STL có lợi thế ở mức độ phổ biến

Định dạng này đã được sử dụng rộng rãi trong in 3D trong thời gian dài nên được nhiều phần mềm thiết kế, slicer và nền tảng model hỗ trợ.

• 3MF lại phù hợp khi cần truyền nhiều dữ liệu hơn cùng với model.

Thay vì chỉ gửi hình học, một file 3MF có thể chứa thêm các thành phần liên quan đến model và project.

Tuy nhiên, trước khi chia sẻ file, vẫn nên kiểm tra phần mềm của người nhận có hỗ trợ 3MF và các thành phần dữ liệu đi kèm hay không:

• Với những workflow cần khả năng tương thích rộng, STL vẫn là lựa chọn phổ biến.
• Với workflow cần giữ nhiều thông tin của project, 3MF có thể thuận tiện hơn.

Những thông tin có thể bị mất khi đổi định dạng

Việc chuyển đổi giữa STL và 3MF không đơn giản là đổi phần mở rộng của file.

Hai định dạng có khả năng lưu trữ thông tin khác nhau, vì vậy một số dữ liệu có thể không được giữ nguyên sau khi chuyển đổi.

Ví dụ, khi 3MF được chuyển sang STL, những thông tin không thuộc phần hình học có thể bị loại bỏ, chẳng hạn:

• Màu sắc của model
• Thông tin vật liệu
• Nhiều object và cấu trúc project
• Metadata
• Một số thiết lập liên quan đến quá trình in

Ngược lại, khi STL được chuyển sang 3MF, việc đổi định dạng không tự tạo ra những dữ liệu mà file STL ban đầu không có.

Nếu STL chỉ chứa hình học, file 3MF mới cũng không tự có thêm thông số in hay vật liệu nếu người dùng chưa thiết lập chúng.

Khi nào nên dùng STL và khi nào nên dùng 3MF?

Việc chọn định dạng nào phụ thuộc vào mục đích sử dụng file, lượng thông tin cần lưu giữ và phần mềm đang được sử dụng.

Thay vì chỉ nhìn vào ưu điểm của từng định dạng, người dùng có thể dựa vào tình huống thực tế để lựa chọn nhanh hơn.

Trường hợp nên chọn STL

STL phù hợp khi bạn chủ yếu cần chia sẻ hoặc sử dụng hình học của một mô hình 3D.

Có thể ưu tiên STL trong các trường hợp:

• Chỉ cần lưu hình dạng của model: không cần màu sắc, vật liệu hoặc dữ liệu project đi kèm.
• Chia sẻ model cho nhiều người: STL có độ phổ biến cao và được nhiều phần mềm 3D hỗ trợ.
• Đưa model vào slicer để tự thiết lập: phù hợp khi bạn muốn tự điều chỉnh layer height, infill, support, nhiệt độ…
• Tải model 3D từ thư viện: nhiều nền tảng vẫn cung cấp STL như một định dạng tải xuống phổ biến.
• Cần một file đơn giản: khi không cần giữ các thông tin ngoài hình học.

Trường hợp nên chọn 3MF

Bạn có thể cân nhắc 3MF khi:

• Model có nhiều object: muốn quản lý nhiều thành phần trong cùng một file.
• Mô hình có nhiều màu hoặc vật liệu: cần lưu thêm thông tin để tiếp tục xử lý trong workflow phù hợp.
• Muốn lưu project in 3D: cần giữ lại model cùng các dữ liệu liên quan thay vì chỉ lưu mesh.
• Làm việc nhóm hoặc chia sẻ một project: người nhận có thể tiếp tục xử lý file nếu phần mềm hỗ trợ các dữ liệu được lưu.
• Muốn hạn chế việc thiết lập lại: đặc biệt với những file 3MF được tạo để lưu cả thông tin project hoặc thiết lập in.

Cách chuyển đổi giữa STL và 3MF

Việc chuyển đổi giữa STL và 3MF khá đơn giản và có thể thực hiện trực tiếp trong nhiều phần mềm 3D hoặc phần mềm slicer.

=> Vì vậy, cần chọn đúng cách chuyển đổi tùy theo mục đích sử dụng.

Chuyển STL sang 3MF

STL sang 3MF thường được thực hiện khi người dùng muốn đưa một mô hình 3D dạng STL vào project và lưu lại dưới định dạng 3MF.

Các bước cơ bản:

• Bước 1

Mở phần mềm 3D hoặc slicer có hỗ trợ STL và 3MF.

• Bước 2

Import file STL cần chuyển đổi.

• Bước 3

Kiểm tra lại kích thước, vị trí và hướng của mô hình.

• Bước 4

Nếu cần, thiết lập thêm màu sắc, vật liệu, nhiều object hoặc thông số in.

• Bước 5

Chọn Save As/Export và lưu file dưới định dạng 3MF.

=> Sau khi lưu, file 3MF có thể chứa mô hình STL ban đầu cùng những thông tin được thêm vào trong quá trình chỉnh sửa.

Lưu ý:

• Nếu file STL ban đầu chỉ chứa hình học 3D thì việc chuyển sang 3MF không tự động tạo thêm màu sắc, vật liệu hay thông số in.
• Những dữ liệu này chỉ xuất hiện nếu được phần mềm hoặc người dùng bổ sung trước khi lưu.

Chuyển 3MF sang STL

Ngược lại, 3MF sang STL thường được sử dụng khi cần lấy phần hình học của mô hình để sử dụng trong phần mềm chỉ hỗ trợ hoặc làm việc chủ yếu với STL.

Các bước cơ bản:

1. Mở file 3MF trong phần mềm 3D hoặc slicer.
2. Kiểm tra mô hình và các object bên trong file.
3. Chọn object cần xuất nếu file có nhiều mô hình.
4. Chọn Export/Save As và chọn định dạng STL.
5. Lưu file STL và mở lại trong phần mềm đích để kiểm tra.

Điểm cần chú ý là khi chuyển từ 3MF sang STL, file thường chỉ giữ lại phần hình học của mô hình.

Những dữ liệu như màu sắc, vật liệu, metadata, cấu trúc project hoặc một số thiết lập in có thể không được giữ lại trong file STL.

Lưu ý trước khi chuyển đổi

Trước khi chuyển đổi file STL và 3MF, nên kiểm tra một số yếu tố để tránh mất dữ liệu hoặc sai thông số.

• Kiểm tra kích thước

Sau khi chuyển đổi, mở lại file và kiểm tra kích thước mô hình có đúng với file ban đầu hay không.

• Kiểm tra số lượng object

Với file có nhiều chi tiết, cần chắc chắn tất cả object cần thiết đều được xuất.

• Kiểm tra màu sắc và vật liệu

Khi chuyển từ 3MF sang STL, các thông tin này có thể bị loại bỏ.

• Kiểm tra thông số in

Các thiết lập như layer height, nhiệt độ, tốc độ hoặc support không phải lúc nào cũng được giữ khi đổi định dạng.

• Kiểm tra phần mềm sử dụng

Không phải phần mềm nào cũng đọc và xử lý mọi dữ liệu bên trong file 3MF giống nhau.

• Giữ lại file gốc

Nên lưu bản STL hoặc 3MF ban đầu trước khi chuyển đổi để có thể quay lại khi cần.

3MF có thay thế được STL không?

3MF và STL đều có thể được dùng trong quy trình in 3D, nhưng vai trò thực hiện hoàn toàn khác nhau.

STL vẫn phù hợp với những quy trình chỉ cần dữ liệu hình học của mô hình.

Trong khi đó, 3MF có nhiều lợi thế khi cần lưu thêm thông tin liên quan đến model và quá trình sản xuất.

Vì sao STL vẫn được sử dụng rộng rãi?

STL đã được sử dụng trong ngành in 3D trong thời gian dài và trở thành một trong những định dạng file 3D quen thuộc nhất.

Một số lý do khiến STL vẫn phổ biến:

• Dễ sử dụng: File chủ yếu chứa hình học của mô hình nên quy trình xử lý khá đơn giản.
• Tương thích rộng: Nhiều phần mềm thiết kế 3D, slicer và công cụ in 3D có thể đọc STL.
• Dễ chia sẻ: STL phù hợp khi chỉ cần gửi hình dạng của một model cho người khác.
• Phù hợp với nhiều thư viện model: Nhiều mô hình 3D có sẵn trên các nền tảng chia sẻ file dưới dạng STL.
• Dễ đưa vào slicer: Người dùng có thể import STL rồi tự thiết lập các thông số in theo máy và vật liệu đang sử dụng.

Khi nào 3MF có lợi thế hơn?

3MF phát huy lợi thế khi một file 3D cần lưu nhiều thông tin hơn phần hình học của model.

Định dạng này phù hợp hơn trong những trường hợp:

• Model có nhiều object: Có thể quản lý nhiều thành phần trong cùng một project.
• Mô hình có nhiều màu hoặc vật liệu: 3MF có thể lưu các thông tin này khi phần mềm và cấu trúc file hỗ trợ.
• Cần lưu project in 3D: Một số phần mềm có thể lưu thêm thông tin về quá trình chuẩn bị in.
• Cần tiếp tục chỉnh sửa: Người dùng có thể mở lại project với nhiều dữ liệu liên quan đã được lưu cùng file.
• Cần chia sẻ cả model và thông tin đi kèm: Thay vì chỉ gửi hình học như STL, 3MF có thể đóng gói thêm nhiều dữ liệu liên quan.

3MF, STL và STEP khác nhau thế nào?

STL, 3MF và STEP đều có thể xuất hiện trong quy trình làm việc với mô hình 3D, nhưng mục đích sử dụng của chúng không giống nhau.

Câu hỏi thường gặp về 3MF và STL

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp cùng câu trả lời khi lựa chọn, chuyển đổi và sử dụng file 3MF và STL trong in 3D.

3MF có làm chất lượng bản in tốt hơn STL không?

Thực tế, 3MF không tự động đồng làm chất lượng bản in tốt hơn STL.

Chất lượng bản in phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố như:

• Độ chính xác của mô hình 3D.
• Chiều cao layer.
• Nhiệt độ nozzle và bàn in.
• Tốc độ in.
• Vật liệu sử dụng.
• Thiết lập support, infill và các thông số khác trong slicer.
• Khả năng của máy in 3D.

=> Điểm khác biệt chính giữa 3MF và STL nằm ở lượng thông tin mà file có thể lưu trữ, không phải chất lượng vật lý của mô hình sau khi in.

Chuyển STL sang 3MF có cải thiện chất lượng in không?

Nếu chuyển file STL sang 3MF sẽ không tự làm mô hình in đẹp hoặc chính xác hơn.

Vì nếu ban đầu file STL chỉ chưa hình học model thì khi chuyển sang 3MF, phần hình học đó vẫn là dữ liệu ban đầu.

Việc đổi định dạng chủ yếu giúp người dùng có thể lưu thêm thông tin liên quan nếu phần mềm hỗ trợ, chẳng hạn như nhiều object, màu sắc, vật liệu hoặc dữ liệu project.

Muốn cải thiện chất lượng bản in, cần tập trung vào:

• Kiểm tra và sửa lỗi model.
• Thiết lập layer height phù hợp.
• Điều chỉnh nhiệt độ và tốc độ in.
• Tối ưu flow, cooling và các thông số vật liệu.
• Kiểm tra profile của máy in và slicer.

=> Việc chuyển file STL sang file 3MF không phải là cách nâng chất lượng in 3D.