PLA hay PETG: Đâu là lựa chọn đáng tiền hơn khi in 3D trong môi trường thực tế? 

Bạn đang phân vân giữa PLA và PETG khi in 3D, nhưng không biết loại nào thực sự “đáng tiền” trong điều kiện sử dụng thực tế?

Rất nhiều người mới bắt đầu chọn PLA vì dễ in, nhưng sau một thời gian lại phải in lại vì sản phẩm nhanh hỏng. Ngược lại, PETG bền hơn nhưng lại khó in và dễ lỗi nếu chưa có kinh nghiệm.

=> Vậy nên chọn PLA hay PETG khi in 3D trong môi trường thực tế? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từ tất tần tật để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.

Nhựa PLA và nhựa PETG là gì?

Nhựa PLA

PLA (Polylactic Acid) là một loại polymer nhiệt dẻo có nguồn gốc hoàn toàn từ sinh học. Khác với các loại nhựa truyền thống chiết xuất từ dầu mỏ, PLA được tổng hợp từ quá trình lên men các nguồn tinh bột tái tạo như ngô, mía hoặc củ sắn nên:

• Có khả năng tự phân hủy trong điều kiện công nghiệp
• Nhiệt độ nóng chảy thấp và độ co ngót gần bằng 0

Nhựa PETG

Nhựa PETG (Polyethylene Terephthalate Glycol-modified) là phiên bản cải tiến của nhựa PET nhưng được thêm Glycol giúp:

• PETG trong suốt, dẻo dai hơn mà không bị giòn như nhựa PET thông thường hay PLA.
• Có độ bền va đập cùng khả năng chịu nhiệt tốt

So sánh hai vật liệu nhựa PLA và nhựa PETG 

Bảng thông số giữa PLA vs PETG

PLA hay PETG: Loại nào dễ in hơn?

PLA – Lựa chọn thân thiện với người mới nhờ khả năng:

• Ít lỗi và ổn định: PLA cực kỳ ít bị hiện tượng cong vênh (warping) ngay cả khi bạn không có tủ bao kín.

• Nhiệt độ thấp: Việc chỉ cần nhiệt độ đầu phun từ 190°C – 220°C giúp giảm áp lực lên hệ thống máy móc và tiết kiệm điện năng.

• Dễ thiết lập: Gần như các phần mềm cắt lớp (Slicer) đều có sẵn cấu hình chuẩn cho PLA, giúp bạn có bản in đẹp ngay từ lần đầu tiên.

PETG – Đòi hỏi kỹ thuật cao hơn vì:

• Hiện tượng kéo sợi (Stringing): PETG có độ nhớt cao, rất dễ gây ra các tơ nhựa bám trên bề mặt nếu không chỉnh thông số Retraction chuẩn.

• Dính vòi phun (Nozzle): Nhựa PETG rất hay bám ngược lên đầu in, nếu không vệ sinh thường xuyên sẽ dễ gây lỗi bản in.

• Hút ẩm cực mạnh: Đây là loại nhựa có tính hút ẩm mạnh, vậy nên bạn hãy sấy nhựa ở mức 65°C trước khi in để tránh tình trạng nổ lụp bụp và bề mặt rỗ.

Nhựa PETG thường có độ bám dính chặt hơn so với PLA

So sánh độ bền thực tế giữa PLA và PETG

Thực tế, PLA và PETG thường có một số khác biệt như:

Độ bền va đập

PETG có cấu trúc phân tử dẻo dai hơn, giúp nó chịu được sự va đập mạnh mà không bị vỡ vụn. Ngược lại, PLA dù cứng nhưng rất giòn, dễ bị nứt khi chịu tác động lực đột ngột.

Độ dẻo và khả năng chịu lực

Nếu bạn in các linh kiện cần độ đàn hồi nhẹ như móc treo hay khớp nối, PETG sẽ chịu lực uốn tốt hơn. PLA sẽ gãy ngay khi vượt qua giới hạn chịu tải.

Độ bám dính lớp

PETG nổi tiếng với khả năng liên kết giữa các lớp in cực kỳ mạnh mẽ, khiến sản phẩm gần như là một khối thống nhất, rất khó bị tách lớp theo thớ in. 

Độ bền ngoài trời và tia UV

PETG có khả năng chống chọi với tia UV và độ ẩm môi trường, trong khi PLA sẽ nhanh chóng bị giòn và mủn ra sau vài tháng nắng gió.

Khả năng chịu nhiệt

PETG vẫn giữ nguyên hình dạng ở nhiệt độ lên đến 80°C. Với PLA, chỉ cần môi trường đạt mức 55°C – 60°C là sản phẩm đã bắt đầu mềm hóa và biến dạng hoàn toàn.

PLA và PETG: Loại nào đẹp hơn sau khi in?

Độ sắc nét bề mặt

• PLA: Nhờ độ co ngót cực thấp, các lớp in PLA chồng khít lên nhau tạo ra bề mặt rất mịn, ít thấy vân sọc. PLA cũng có rất nhiều biến thể màu sắc từ giả kim loại, lụa đến nhựa mờ (matte) mang lại vẻ ngoài cao cấp cho các mô hình decor.

• PETG: Thường có độ bóng hơn PLA một chút. Tuy nhiên, do đặc tính dễ kéo sợi nên bề mặt PETG đôi khi sẽ có những vụn nhựa nhỏ hoặc tơ nhựa li ti nếu thông số in chưa chuẩn. Độ sắc nét ở các góc hẹp của PETG thường không bằng PLA.

Khả năng sơn và hậu kỳ

• Với PLA: Đây là loại nhựa bám sơn rất tốt. Bạn có thể dễ dàng sử dụng các loại sơn xịt, sơn acrylic mà không lo bị bong tróc. Việc trám trét các khe hở bằng putty cũng rất thuận tiện.

• Với PETG: Do bề mặt nhựa có độ bóng và tính kháng hóa chất cao, PETG thường kén một số loại sơn. Vậy nên, bạn cần phải sử dụng lớp sơn lót chuyên dụng nhằm đảm bảo màu sơn bền đẹp theo thời gian.

PETG có khó chà nhám không?

Nhựa PETG có đặc tính dẻo và chịu nhiệt tốt hơn PLA, nên khi bạn chà nhám, nhiệt lượng từ ma sát sẽ làm nhựa có xu hướng bị mềm nhão đi thay vì mòn như bột nhựa.

=> Vậy nên, để xử lý bề mặt PETG, bạn nên chà nhám ướt để làm mát bề mặt liên tục. Ngược lại PLA, bạn hoàn toàn có thể chà khô  vì nhựa này giòn, dễ tạo ra bề mặt phẳng mịn nhanh chóng.

Những tác động đến hô hấp khi in nhựa 3D trong thời gian dài

Trong quá trình in mô hình 3D, các hạt vi nhựa sẽ ảnh hưởng nhiều đến hệ hô hấp nếu bạn tiếp xúc trong thời gian dài.

Hạt siêu mịn (UFP) là gì?

Quá trình gia nhiệt nhựa phát tán hàng tỷ hạt nano siêu nhỏ. Chúng có thể đi sâu vào phế nang phổi nếu không gian in không đủ thông thoáng.

VOCs từ PLA và PETG

PLA phát ra mùi ngọt nhưng vẫn chứa các hợp chất hữu cơ bay hơi. PETG in ở nhiệt độ cao hơn nên nồng độ phát thải có thể đậm đặc hơn.

Cách thiết lập không gian in an toàn hơn

Bạn nên đặt máy ở nơi có quạt hút mùi hoặc sử dụng tủ bao kín (enclosure) tích hợp bộ lọc để hít thở không khí sạch nhất.

Trong quá trình in nên in ở nơi thông thoáng lâu dài, tránh các hạt nhựa ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe

Nên chọn nhựa PLA hay PETG?

Việc xác định nên chọn vật liệu nào không chỉ nằm ở giá niêm yết trên mỗi cuộn nhựa, mà còn phụ thuộc vào mục đích sử dụng.

Nhựa PLA là lựa chọn phù hợp nếu

• Bạn cần sự chính xác tuyệt đối cùng vẻ ngoài hợp mắt khi các sản phẩm không phải chịu tác động mạnh. 
• Tiết kiệm nhiều thời gian trong quá trình in 
• Phù hợp với các mô hình kiến trúc chi tiết, tượng decor nghệ thuật hoặc các mẫu thử cần duyệt hình dáng trước khi sản xuất hàng loạt.
• Giảm áp lực đối với máy móc cùng thiết bị điện năng khi vận hành lâu dài.

Ngược lại, đối với PETG:

• Mẫu in từ nhựa PETG chất lượng có thể hoạt động bền bỉ trong nhiều năm đối với môi trường công nghiệp,
• Phù hợp chế tạo linh kiện chịu lực như móc treo, giá đỡ kỹ thuật hoặc các bộ phận máy móc hoạt động thường xuyên trong môi trường nóng.
• PETG là vật liệu hiếm hoi trong phân khúc phổ thông có thể chịu được tia UV ngoài trời và kháng hóa chất nhẹ

=> Thực tế, việc chọn đúng vật liệu ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm nhiều hơn so với việc phải in lại nhiều lần do chọn sai.

Câu hỏi thường gặp về PLA và PETG

PLA có an toàn hơn PETG không?

Thực tế, PLA có mùi nhẹ hơn khi in và được cho là thân thiện hơn trong môi trường trong nhà. Nhưng cả hai loại nhựa PLA và PETG đều nên được sử dụng trong không gian thông thoáng.

PETG có cần máy in đặc biệt không?

Nhựa in PETG không bắt buộc người dùng cần có máy in đặc biệt. Tuy nhiên, filament PETG thường yêu cầu nhiệt độ đầu phun cao hơn nhằm tinh chỉnh retraction để hạn chế stringing.

Người mới nên chọn PLA hay PETG?

Nếu bạn là người mới bắt đầu in 3D, việc sử dụng nhựa PLA sẽ dễ dàng và ít gặp các trường hợp lỗi hơn so với PETG. Ngược lại, nhựa PETG sẽ là lựa chọn phù hợp nếu bạn  cần sản phẩm có độ bền hoặc khả năng chịu nhiệt tốt.

PETG có chịu nhiệt tốt hơn PLA không?

PETG chịu nhiệt tốt hơn so với PLA, vì nhựa PETG thường chịu được mức nhiệt khoảng 70–80°C, trong khi PLA bắt đầu mềm ở khoảng 55–60°C.

Kết luận

Việc xác định loại nhựa nào đáng tiền còn phụ thuộc vào mục tiêu dự án của bạn:

• Nhựa in 3D PLA là lựa chọn phù hợp khi bạn cần độ sắc nét cao, bề mặt mịn màng cho các mô hình và ưu tiên sự đơn giản, dễ in với tỷ lệ thành công cao.

• Filament PETG sẽ sử dụng tốt khi bạn dùng sản phẩm ngoài trời, chịu nắng mưa và kháng tia UV tốt. Đòi hỏi độ dẻo cao, chịu va đập tốt và hạn chế tình trạng giòn gãy theo thời gian.